Is het nog interessant om als particulier te investeren in PV zonnepanelen

Het wegvallen van subsidies brengt de techniek naar zijn essentie.

Kris Martens
Door het wegvallen van subsidies en groenestroomcertificaten en door de komst van een prosumentenvergoeding stellen velen zich de vraag of het nog interessant is om te investeren in zonne-energie.
Dat is het weldegelijk nog wel. Maar...

Installaties zijn in de loop der jaren steeds goedkoper geworden waardoor de investering, door de stroom die je er mee opwekt, goedkoper is dan deze stroom te blijven kopen van je energieleverancier.
Maar nog al te vaak gaan mensen op zoek om met zonnepanelen gans hun jaarverbruik te dekken.
Door de terugdraaiende teller is dat vandaag de dag mogelijk. Wat je in de lente en de zomer te veel produceert zet je namelijk op het net en doet je energiemeter achteruit draaien. 's Avonds, maar vooral in de herfst en de winter, nemen we deze stroom terug op. Hierdoor is na een jaar je energiemeterstand onveranderd als je evenveel hebt verbuikt als hebt opgewekt gedurende dat jaar.
In de lente en de zomer worden met zonnepanelen gemiddeld 80% van de totale hoeveelheid stroom geproduceerd. Dus we wekken veel energie op wanneer we het eigenlijk niet nodig hebben. Gemiddeld komt dit ook op 80% van de zonne-stroom die eerst op het net wordt gezet. Het "eigenverbruik" (de stroom die je direct zelf verbruikt) bedraagt voor een gemiddeld gezin daardoor ongeveer 20%. Voor de 80% die we eerst op het net zetten betaalden we, tot juli 2015, niets voor het gebruik van dit net.

Voor deze stroominjectie op het net heeft de netbeheerder een prosumentenvergoeding in het leven geroepen. DIt om de kosten, die gepaard gaan met stroom op het net, te verdelen onder de eigenaars van zonnepanelen. Deze vergoeding wordt gerekend op basis van het aangesloten vermogen van de omvormer van de installatie. Hoe meer zonnepanelen, hoe groter dit aangesloten vermogen van de omvormer en hoe hoger deze vergoeding.  De vraag of deze vergoeding terecht is laat ik in deze blog in het midden.
In ieder geval is het wel zo dat mocht iedereen zonnepanelen hebben (en vaak is dit ook het geval in wijken) en we met z'n allen stroom op het net zetten, dat het net dit niet kan blijven slikken. In gevallen dat er teveel spanning op het net komt schakelt de omvormer zich ook uit. Gedaan met de zonnestroom.
Een andere manier om ons te laten mee betalen voor het gebruik van het net en die ook rechtvaardiger zou zijn, is via het gebruik van een intelligente meter die meet hoeveel van onze geproduceerde stroom op het net wordt gezet. Dus niet meer met een terugdraaiende teller. Helaas is hiervoor nog geen 'economisch draagvlak' om dit overal te implementeren. Maar ik ben er van overtuigd dat dit in de toekomst wel het geval gaat zijn.
Wanneer dit het geval is zullen de mensen er baat bij hebben zoveel mogelijk van hun geproduceerde stroom te verbruiken wanneer ze wordt opgewekt en zelfs lokaal gaan opslaan in batterijen om later op de dag/avond, wanneer er meer verbruik is, die stroom te gaan op consumeren.
Stroom opslaan op een batterij om de ongelijktijdigheid tussen het verbruik en de opgewekte energie van de dag te compenseren hoort wel tot de mogelijkheden. Maar stroom opslaan in de lente en de zomer om deze in de winter en de herfst te verbruiken is onbegonnen werk met batterijen. Batterijen kosten ten eerste veel geld en verliezen ook het capaciteit. Vandaag de dag is voor de opslag van 5kWh stroom op een lithium-ion batterij de kostprijs ongeveer 8.000€ incl management systeem. Wie gemiddelde 3650kWh per jaar aan verbruik heeft wat overeenkomt met 10kWh/dag beseft dat je met zo'n batterij de helft van een dag kan overbruggen. Ideaal dus voor de onballans van de dag.

Wie dus op termijn in de lente en de zomer met zijn opgewekte stroom niet weg kan zal dus meer kosten hebben, nl de stroom op het net zetten, dan dat hij bespaart aan energie. Want zoals iedereen ondertussen wel al heeft opgemaakt op zijn energiefactuur is dat de prijs van de elektriciteit goedkoper is dan het aandeel van de netbeheerskosten.

De conclusie die ik hieruit trek is dat zonnepanelen dus goed zijn als ze gedimensioneerd worden op het lente- en zomerverbruik.
Simpel rekenvoorbeeld: een gezin dat 4000kWh stroom per jaar verbruikt, verbruikt voor een half jaar ongeveer 2000kWh. Dit is 80% van 2500kWh. Als het gezin voor 2500kWh zonnepanelen plaats, is deze installatie voldoende om het lente- en zomerverbruik te dekken en zullen ze in de toekomst met behulp van een batterijmanagementsysteem amper stroom injecteren op het net. Hoe meer zonnepanelen ze kopen, hoe meer stroom er sowieso het net op moet waarbij de vraag rijst of dit nog rendabel zal zijn...

Kris